Klantenservice
Baptist Arnhem
Inspiratie
Hulp bij slijpen en wetten
Goed snijdend gereedschap is het halve werk, om dit te bereiken zult u uw gereedschap goed moeten slijpen en wetten. Hoe? Daar vertellen we u graag meer over!
Voor het handmatig slijpen en wetten van snijdend gereedschap bestaan verschillende slijpmiddelen, zoals schuurpapier, wetpasta's en slijp- en wetstenen. Bovendien zijn er diverse hulpstukken en methodes om uit te kiezen. Een beginnend houtbewerker heeft er een behoorlijke klus aan uit te vinden welk slijpmiddel, slijphulpstuk en welke slijptechniek het beste past bij zijn situatie en het gereedschap dat hij scherp wil hebben en houden.
Het begin
Heel belangrijk bij het scherp houden van gereedschap is, allereerst, de kwaliteit van het staal. Wie pas begint met houtbewerken kan versteld staan van de prijs van hoogwaardig gereedschap, maar die is vrijwel altijd gerelateerd aan de kwaliteit van de materialen en de productiemethode. Gereedschap van hoogwaardig staal heeft een langere standtijd en blijft dus langer scherp. Niet bepaald onbelangrijk bij veelgebruikt gereedschap.
Slijpen of wetten
Slijpen geeft gereedschap de juiste scherpe hoek, wetten maakt deze scherper. Wie begint met scherp gereedschap, heeft dus niet met slijpen, maar met wetten te maken. Wetten is fijn slijpen. Fijn slijpen doe je met materialen als wetpasta in combinatie met leer, fijn slijppapier (korrel 1000, liefst nog fijner), harde natuurlijke wetstenen - zoals Arkansas stenen (in combinatie met wetolie) of fijnkorrelige fabrieksmatig geproduceerde wetstenen (korrel 1000 en hoger). Soms is het gebruik van een hulpstuk aan te raden. Een geleider bijvoorbeeld, voor vlakke steek- en schaafbeitels.
Door niet te wetten met het scherp naar voren, maar in een terugtrekkende beweging, slijt het slijpmateriaal minder. Dit is vooral aan de orde bij het gebruik van middelen waarbij het slijpmateriaal op een drager van ander materiaal zit. Denk daarbij aan diamantstenen. Bij een massieve wetsteen uit één materiaal is de beweging minder van belang. Voor de laatste fase of voor lastige, kleine snijgereedschappen is een wetblok met wetpasta een geschikte manier om het gereedschap goed scherp te krijgen.
Slijpstenen
Slijpstenen zijn de meest gebruikte slijpmiddelen voor het scherp maken en houden van snijdend gereedschap. Bij slijpen en wetten komt het afgeslepen metaal op de steen terecht. Ook van de steen zelf komt materiaal vrij. Om het metaalslijpsel af te voeren, zodat het zich niet vastzet op de steen, wordt vloeistof gebruikt: water of olie. Welke van de twee vloeistoffen heeft te maken met de hardheid van de slijpsteen.
Oliestenen
Oliestenen zijn stenen die vaak uit één soort materiaal bestaan. Vaak is dat silica, dat ook in kwarts voorkomt. De Arkansas steen is daar een goed voorbeeld van. Dit is een harde slijpsteen die heel langzaam slijt. Een flinke Arkansas steen gaat meer dan een leven lang mee. Omdat een oliesteen bijna niet slijt, wordt het metaalslijpsel dat van het gereedschap loskomt tijdens het slijpen of wetten niet gemakkelijk afgevoerd. Het metaalslijpsel, dat bestaat uit heel kleine metaaldeeltjes, kan op de steen blijven liggen waardoor de slijpsteen niet meer goed werkt. Wat nog erger is: de deeltjes kunnen ook in de poriën van de steen terechtkomen en daar achterblijven. Wie water gebruikt om het metaalslijpsel af te voeren, heeft grote kans dat de deeltjes daar gaan roesten. Hierdoor slibt de steen dicht. Om dat te verhelpen is het nodig om een laagje van de steen af te slijpen met een iets grovere, hardere steen. Diamant bijvoorbeeld. Met olie is dat probleem niet aan de orde. Olie voorkomt roest en tot op zekere hoogte ook het achterblijven en binnendringen van metaaldeeltjes. Oliestenen worden vanwege hun hardheid en fijnheid gebruikt voor het wetten van gereedschap. Er bestaat een harde steen die wel met water gebruikt kan worden, de Coticule. Deze steen uit België slijt iets sneller dan een Arkansas.
Deze tekst is gepubliceerd in de eerste editie (september 2022) van ons NOEST magazine.
Advies nodig? Neem contact op met onze deskundige medewerkers.
